Yapı Sektörü EPD Turkey ile Uluslararası Pazarlara Açılıyor.

Yrd. Doç. Dr. İlker Kahraman

 

Yapı sektöründe de sürdürülebilirlik konusu ön plana çıkmaya başlıyor. Daha çok çevresel açıdan yeterliliği ve etkin kaynak kullanımını tanımlayan bu “sürdürülebilirlik” ifadesi aslında ekonomik ve sosyal göstergeleri de içeriyor. İklim değişikliği, kaynakların azalması ve artan nüfus ile birlikte bu kaynaklara olan talebin artıyor olması sürdürülebilirliğin üç temelinden biri olan çevreyi ön plana çıkartıyor.

Sürdürülebilir yapılar, yeşil binalar gibi terminolojileri her geçen gün artan sıklıkla duyuyoruz. Bunun nedeni yapı sektörünün çevresel performansının zayıf, daha pozitif bir ifadeyle iyileştirme potansiyeli yüksek bir sektör olmasından kaynaklanıyor. Bu yılın sonunda Paris’te de devam eden görüşmelerde iklim değişikliğinin yanı sıra yapı sektörünün kaynak tüketimi ve atık üretimi açısından en önemli sektörlerden biri haline geldiğini rakamlar tüm çıplaklığı ile gözler önüne serdi.

  • %40 gibi bir oranla iklim değişikliğine neden olan sektörlerin başında
  • Doğadan alınan kaynakların yaklaşık %50’si yapılarda kullanılıyor
  • Dünyada ortaya çıkan atıkların %30’dan fazlası yapı sektörü kaynaklı

 

Yapı Sektörü Uluslararası Pazara EPD Turkey ile açılıyor.

Yapı kaynaklı birçok çevresel etkinin azaltılması için birçok değerlendirme sistemi geliştirilmiştir. Bu konuda dünyadaki gelişmelere paralel olarak Çevre Bakanlığı tarafından “Sürdürülebilir Yeşil Bina ile Sürdürülebilir Yerleşmelerin Belgelendirme Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmelik” 2014’ün son ayında yayınlandı. Türkiye’nin de kendi yeşil bina etiketini çıkartmak için çalışmaları devam ediyor. Bu anlamda Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) Konut sertifikası ile bu çalışmalara öncülük ediyor.

Yapı sektöründe sürdürülebilirliğin belirlenen iklim değişikliği gibi ölçütlerde değerlendirilme ihtiyacı gün geçtikçe artmıştır. Bu gelişmelere bir cevap olarak İMSAD’ın da üye olduğu Avrupa Yapı Malzemeleri Üreticileri Birliği (Construction Products Europe) tarafından kurulan ECO Platform, EPD belgeli ürünleri Kasım 2014 tarihi itibari ile kayıt altına almaya başlamış ve bugün itibari ile farklı firmalar ait yaklaşık 500 EPD belgeli ürün bu listede yer almaktadır. Türkiye’den en son katılım aynı zamanda ECO Platform kurucu üyesi Metsims Sustainability Consulting tarafından KYK Yapı Kimyasalları A.Ş. ürünlerine yapılan EPD belgesi ile sağlanmıştır. EPD Belgelendirmesi ISO 14025 standardına uyumlu olarak Türkiye’nin ilk ve tek yerleşik EPD Kayıt Sistemi EPD Turkey tarafından yapılmıştır.

 

 

 

 

 

EPD Turkey, Avrupa’daki EPD sistemlerinin sektörel bazda en kapsamlısı olan The International EPD System ile iş birliği içinde 2014 yılında faaliyete geçmiş ve kısa sürede yapı malzemeleri üreticileri için Pazar fırsatları yaratmıştır. Daha önce Almanya gibi farklı Avrupa ülkelerinden sağlanan EPD belgeleri uluslararası geçerli olarak EPD Turkey tarafından yayınlanmaya başlanmış ve geçen kısa süre zarfında en çok yayın yapan EPD sistemi olmuştur. Türkiye’nin sanayi firmaları destekli ilk ArGe merkezi olma gururunu yaşayan Sürdürülebilir Üretim Ar-Ge ve Tasarım Merkezi – SÜRATAM tarafından yönetilmekte olan EPD Turkey, belgelendirme hizmetlerini sadece Türkiye’de değil, Orta Doğu dahil Türkiye’ye komşu tüm ülkeleri kapsayacak şekilde sunmaktadır. Son yıllarda yayınlanan Avrupa Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinde düzenlenen CE işareti kullanım gerekliliklerine EPD belgesi gerekliliği de eklenmiştir. Avrupa komisyonu tarafından geliştirilen EN 15804 uyumlaştırma standardını hızlı bir şekilde adapte ederek Türk üreticilerine EPD belgeleri ile ticari bariyerlerin konulmasının önüne geçilmiştir.

 

Çevresel Ürün Beyanları (EPD) nedir?

Tip III olarak tanımlanan Çevresel Ürün Beyanları (EPD), bir ürünün veya sistemin çevresel etki değerlendirmesi iletişimini ISO 14025’te tanımlanan ve ISO 14040-44 serisi LCA standartlarına uygun olarak sağlayan bir etiketleme olarak bilinir. EPD belgeleri, üretiminde hammaddenin doğadan elde edilmesi, üretimi ve yaşam sonu bertarafına kadar olan tüm süreçlerin şeffaf ve nicel olarak bilimsel bir yaklaşımla değerlendirildiği ve ürünün çevre performansını belirli etki kategorilerine göre hesaplandığı çalışmalardır. EPD belgeleri ürünün iklim değişikliğine etkiyi ifade eden karbon ayakizinin hesaplanmasının yanında diğer birçok çevresel yükü de şeffaf bir şekilde ortaya koyuyor.

 

EPD Turkey Belgelendirme Süreci

EPD Turkey tarafından yapılan belgelendirme süreci altı aşamadan oluşmaktadır:

  1. İlgili ürün için üretim süreçlerinden veri toplanması
  2. Toplanan verilerin, ISO 14040/44 Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) ve ilgili Ürün Kategori Kurallarına (PCR) göre hesaplanması
  3. İngilizce değerlendirme raporunun hazırlanması
  4. İngilizce EPD belgesinin tasarımı ve oluşturulması
  5. Bağımsız üçünü şahıslar tarafından uluslararası doğrulama ve
  6. Kayıt altına alma ve belgelerin yayınlanması

Bunlardan ilk dört aşama genellikle LCA alanında uzman danışmanlık firmaları tarafından yürütülmektedir. Fakat LCA uzmanına sahip firmalar bu çalışmaları kendi içinde de yürütebilirler.  EPD Turkey firmalarımıza gerekli bilgi desteğini vermektedir. Belgelendirme süreci üretici firma ve ürünün yanında çalışılan danışmanlık firmasına da bağlı olarak 3-6 aylık bir zamanı içermektedir.

 

Türkiye’de EPD belgeli yapı malzemelerinin sayısı her geçen gün artmaktadır.Yapı sektöründeki birçok firma EPD Turkey kanalıyla The International EPD System üzerinden yapılan belgelendirme sayesinde hem uluslararası pazarda hem de Türkiye’de farkındalık yaratmaktadır:

  • AKKON ÇELİK SİSTEMLERİ, Çelik Yapı Ürünleri
  • ALÇIBAY, Yapı Alçıları
  • CREAVIT, Vitröz ve Fireclay Seramik Sağlık Gereçleri
  • ÇİMSA, Kalsiyum Alümina ve Portland Çimentosu
  • DALSAN, Yapı Alçıları ve Panel Ürünleri
  • FIRAT PLASTİK, Beyaz ve Lamine PVC Profil
  • IDEVIT, Vitröz ve Fireclay Seramik Sağlık Gereçleri
  • KALE, Seramik Ürün Grubu
  • KYK YAPI KİMYASALLARI, Yapıştırıcı Ürün Grubu
  • NG KÜTAHYA, Duvar, Yer ve Porselen Karosu Ürünleri
  • ODE Yalıtım, Cam Yünü, XPS, Elastomerik Kauçuk Isı Yalıtımı ve Bitümen Su Yalıtımı
  • POLİSAN BOYA HOLDİNG, İç ve Dış Cephe Ürünleri
  • SAINT-GOBAIN RIGIPS, Makine PRF25 Sıva Alçısı, Perlitli Sıva Alçısı, Standart Alçı Levha, Suya ve Yangına Dayanıklı Alçı Levha Ürünleri
  • SARAY, PVC Panel, Alüminyum Panel ve Alüminyum Kompozit Panel Ürünleri
  • SERANIT GRUP, Yer, Duvar ve Porselen Karosu

Yayınladığımız EPD Belgelerinin yanında Türk üreticilerinin tüm ürünlerinin bir arada sergilendiği ve Avrupa’ya açık Türkiye Yapı Malzemeleri Çevresel Performans veritabanını da hazırlıyoruz. Gelişen dijital pazarda firmalarımızı en iyi şekilde temsil etmek için elimizden gelen çabayı harcayacağız.

[1] EU COM (2011) 571, EU Roadmap to a Resource Efficient Europe

 

Dr. Mimar İlker Kahraman, BSc. MSc. PhD. – EPD Turkey Yönetim Kurulu Başkanı

Dr. İlker Kahraman sürdürülebilir yaklaşımlar ve sürdürülebilir yaşam alanları, enerji etkin tasarım stratejileri, yenilenebilir enerji uygulamaları, yaşam döngüsü analizi konularında çalışmakta ve bu çalışmalarını farklı sektörlerde uygulamaktadır.

Mimar olan Dr. İlker Kahraman uzmanlık alanı olarak farklı malzemelerin çevresel etki değerlendirmeleri ve yaşam döngüsü analizleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Mimarlık disiplinin getirisi ile özellikle inşaatlarda kullanılan çok çeşitli yapı bileşeninin çevre dostu üretim sürecine geçmesi yönünde çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar kapsamında; Küresel Çevre Fonu (GEF) tarafından desteklenen ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü (YEGM) tarafından Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliği ile yürütülen “Binalarda Enerji Verimliliğinin Artırılması” Projesinde “Türkiye Takım Lideri” olarak çalışmakta;  TMMOB Mimarlar odası İzmir Şubesi “Enerji etkin çevre dostu yapılar” komisyonu başkanlığını yürütmekte  ve Mimarlar Odası Genel merkezi tarafından aynı isimle oluşturulan komisyon üyeliği görevini yürütmektedir. Dr. İlker Kahraman aynı zamanda “Temiz Üretim Uzmanı” olarak UNIDO ve TTGV adına çalışmalar yapmakta, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TMMOB Mimarlar Odası adına “Enerji Kimlik Belgesi Uzman Eğitmeni” olarak aktif görev almaktadır.